Kısaca yüzdeli sayılar, bir sayının 100’e bölünmüş halidir ve yüzde (%) işareti ile ifade edilir. Gündelik hayatta, bir sınıftaki öğrencilerin geçme yüzdesi, bir mağazadaki indirim oranı veya bir anketin sonuçları gibi durumlarda sıklıkla kullanılmaktadır. Zaten öğrenmesi de kolay bir konu. Gelelim püf noktalarını incelemeye.

İngilizcede yüzdelik bir sayı okunurken, önce sayı değeri ve ardından “yüzde” kelimesinin İngilizce karşılığı olan “percent” kelimesi söylenir. Türkçede ise önce “yüzde” kelimesi söylenirken ardından ilgili sayı söylenir. Dolayısıyla Türkçede “%” işareti ilgili sayının soluna yazılırken İngilizcede ise sağına yazılmaktadır.

Ne demek istediğimizi aşağıdaki tabloda hem Türkçe hem de İngilizce olarak derledik. Bakınız:

%25	Yüzde yirmi beş	25%	Twenty-five percent
%50	Yüzde elli	50%	Fifty percent
%75	Yüzde yetmiş beş	75%	Seventy-five percent
%10	Yüzde on	10%	Ten percent
%60	Yüzde altmış	60%	Sixty percent
%100	Yüzde yüz	100%	One hundred percent
%5	Yüzde beş	5%	five percent
%52	Yüzde elli iki	52%	Fifty-two percent

İngilizcede Yüzdeli Sayılar (Percent Numbers) yazısı ilk önce Evde İngilizce üzerinde ortaya çıktı.

Kesirli sayılar, bir bütünü belirli parçalara bölmek için kullanılır. Kesirli bir sayı, bir “pay” (numerator) ve bir “payda” (denominator) olmak üzere iki kısımdan oluşur. Pay, kesir çizgisinin üstünde yer alır ve bütünün kaç parçasının alındığını gösterir. Payda ise kesir çizgisinin altında bulunur ve bütünün kaça bölündüğünü ifade eder.

Türkçe ve İngilizcede bu iki yapının okunuşu çeşitli farklılıklar içermektedir. Türkçede, kesirler genellikle “bölü” kelimesiyle ifade edilir ve pay ile payda sayılar nasıl okunuyorsa öyle okunur. Örneğin, “½” Türkçede “bir bölü iki” olarak okunur.

İngilizcede ise bu durum biraz farklıdır. Özellikle payda 2, 3 ve 4 olduğunda özel terimler kullanılır. Payda 2 ise “Half” (yarım), 3 ise “third” (üçte bir) ve 4 ise “quarter” (dörtte bir) gibi. Payda 5 veya daha büyük olduğunda ise sayıya “-ths” eki eklenir. Örneğin, “1/5” İngilizcede “one fifth” (beşte bir) olarak okunur. Dolayısıyla İngilizcede sıra sayılarını bilmeniz gerekmektedir.

Kesirli İfade
½	Bir bölü iki	One half
¼	Bir bölü dört	One quarter
¾	Üç bölü dört	Three quarters
⅓	Bir bölü üç	One third
⅝	Beş bölü sekiz	Five eighths
⅗	Üç bölü beş	Three fifths
⁴⁄₉	Dört bölü dokuz	Four ninths
⁷⁄₈	Yedi bölü sekiz	Seven eighths
⁵⁄₆	Beş bölü altı	Five sixths

İngilizcede Kesirli Sayılar (Fractional Numbers) yazısı ilk önce Evde İngilizce üzerinde ortaya çıktı.

“Unless” Kullanımı

“Unless” kelimesi, Türkçede “eğer … -mezse/mazsa” anlamına gelmektedir ve bir koşulu belirtmek için kullanılır. Örneğin: “Unless it rains, we will go for a picnic. (Eğer yağmur yağmazsa, pikniğe gideriz.)” cümlesinde, yağmurun yağmama koşulu gerçekleşirse pikniğe gidilmeyeceğinden bahsedilmektedir.

Örneğe dikkatli baktığınızda, “unless” kelimesinin yapıca olumlu, ancak anlamca olumsuz olduğu görülmektedir. Bu nedenle cümlede başka bir olumsuzluk ifadesine gerek yoktur. Yani özetle diyebiliriz ki, bir cümlede “unless” kelimesi kullanıldığında, cümlenin geri kalanında herhangi bir olumsuzluk (not, never vb.) kullanılmamalıdır. Bakınız:

🇺🇸 Unless you study, you will fail the exam. 👍🏻
🇺🇸 Unless you don’t study, you will fail the exam. 👎🏻
🇹🇷 Eğer çalışmazsan, sınavı geçemezsin.

İçinde “unless” olan cümleler fark ettiyseniz bir koşulu belirtmek için kullanılmaktadır. Yani bu demektir ki, “if … not” bulunan koşul cümleleriyle benzerlik göstermektedir. Haliyle, “type I“, “type II” ve “type III” şartlı cümlelerinde, eğer cümlede olumsuzluk varsa, “if…not” yerine “unless” kelimesi kullanılabilir.

• Type I:
  • 🇺🇸 If you do not hurry, you will miss the train.
  • 🇺🇸 Unless you hurry, you will miss the train.
  • 🇹🇷 Eğer acele etmezsen, treni kaçıracaksın.
• Typ2 II
  • 🇺🇸 If you did not study, you would fail the exam.
  • 🇺🇸 Unless you studied, you would fail the exam.
  • 🇹🇷 Eğer çalışmazsan, sınavı geçemezsin.
• Type III
  • 🇺🇸 If you had not saved money, you would not have been able to buy the house.
  • 🇺🇸 Unless you had saved money, you would not have been able to buy the house.
  • 🇹🇷 Eğer para biriktirmemiş olsaydın, evi alamazdın.

Ancak belirtmek isterim ki, “unless” kelimesi genel olarak “Type 1” koşul cümleleriyle kullanılmaktadır. Her ne kadar, “Type 2” ve “Type 3” koşul cümlelerinde de kullanılabilir olsa da bu şekilde bir kullanım yaygın değildir ve doğal da gelmez. Bu nedenle, “Type 2” ve “Type 3” cümlelerde “if…not” yapısı tercih edilmektedir.

🇺🇸 Unless you study hard, you won’t pass the exam.
🇹🇷 Eğer sıkı çalışmazsan, sınavı geçemezsin.
🇺🇸 Unless you charge your phone, it will run out of battery.
🇹🇷 Telefonunu şarj etmezsen, bataryası bitecek.
🇺🇸 Unless it stops raining, we will have to cancel the picnic.
🇹🇷 Eğer yağmur durmazsa, pikniği iptal etmek zorunda kalacağız.
🇺🇸 Unless you water the flowers, they will wilt.
🇹🇷 Çiçekleri sulamazsan, solacaklar.
🇺🇸 Unless you wear a mask, you won’t be allowed into the store.
🇹🇷 Eğer maske takmazsan, mağazaya alınmayacaksın.

İngilizcede “Unless” Kullanımı yazısı ilk önce Evde İngilizce üzerinde ortaya çıktı.

İngilizcede Belgisiz Zamirler

Belgisiz zamirler (indefinite pronouns), cümlede spesifik olmayan, belirtilmemiş ya da ana odak olmayan kişi, nesne ya da yerleri temsil etmek için kullanılır. Dolayısıyla belirli bir kişi, yer veya şeyi göstermeyen zamirlerdir.

“Peki, ne yaparlar?” Genel veya belirsiz bir şekilde kişilere, yerlere veya şeylere atıfta bulunurlar. Bu atıflarından dolayı da genel olarak üç alt kategoride incelenir:

Yukarıdaki tablodan da özetle:

• “some-” genellikle olumlu cümlelerde kullanılır
• “any-” genellikle olumsuz cümlelerde ve sorularda kullanılır
• “every-” tüm unsurları kapsayan ifadelerde kullanılır
• “no-” olumsuz bir anlam taşıyan ifadelerde kullanılır.

❗ İngilizcede tüm belgisiz zamirler tekil olarak kabul edilir, yani üçüncü tekil şahıs zamiri gibi fiil çekimler.

❗ “Any-” olumsuz cümlelerde ve sorularda sıklıkla kullanılmasına rağmen, bazı olumlu cümlelerde de kullanılabilir. Özellikle, belirli bir şarta bağlı cümlelerde veya belirsiz bir miktarı veya sayıyı ifade etmek istediğimizde “any-” olumlu cümlelerde de yer alabilir. Böylesi durumlarda “hangisi olursa olsun”, “herhangi bir” gibi anlamlara gelir. Bakınız:

🇺🇸 You can take any book from the shelf.
🇹🇷 Rafın üzerindeki herhangi bir kitabı alabilirsin.
🇺🇸 I’d be happy with any gift you choose.
🇹🇷 Seçeceğin herhangi bir hediye beni mutlu eder.

❗ “-one” ve “-body” son ekleri arasında anlamsal bir fark bulunmamaktadır. İkisi de belirsiz bir kişiyi ifade etmek için kullanılır. Fark ise, “-one” eklinin genellikle yazılı ve resmi konuşma dillerinde, “-body” eklinin ise daha çok gayri resmi ve günlük konuşmalarda tercih edilmesidir.

❗ “Someone”, “everyone”, “no one”, “anyone”, “somebody”, “everybody”, “nobody” ve “anybody” gibi belirsiz zamirlerden sonra konu hakkında cinsiyet belirtilmediyse, bu kelimeler için tekil “they” zamiri kullanılabilir. Bu kullanım, özellikle konuşma dilinde yaygındır ve son yıllarda yazı dilinde de kabul görmeye başlamıştır. Bakınız:

🇺🇸 “Someone left their umbrella here.”
🇹🇷 Biri şemsiyelerini burada bıraktı.
🇺🇸 “If anybody calls, tell them I’ll be back in an hour.”
🇹🇷 Eğer biri ararsa, bir saat içinde döneceğimi söyle onlara.

Bu zamirlerin cümle içinde bulunduğu öğeye bağlı olarak kullanımları vardır. Aşağıdaki tabloda her birini listeledik:

❗ Evet, “no-” yapısı zaten başlı başına olumsuz bir anlam taşıdığı için, bu yapıları içeren cümlelerde ekstra bir olumsuzluk yapısı (örneğin “not”) kullanmak gereksiz ve dil bilgisi açısından yanıltıcıdır. Bu nedenle “no-” ile başlayan belgisiz zamirler (no one, nothing, nowhere vb.) içeren cümleler yapısal olarak olumsuz yapılamazlar.

İngilizcede Belgisiz Zamirler (Indefinite Pronouns) yazısı ilk önce Evde İngilizce üzerinde ortaya çıktı.

Her ikisi de belirli bir kişiye atıfta bulunmaz, ama bir kişi hakkında genel bir ifade veya belirsiz bir atıfta bulunmak istediğimizde kullanılır.

“Birisi” anlamına gelen bu iki kelime arasında öyle aman aman bir anlam farkı yoktur. Bazı durumlarda biri diğerine göre daha yaygın olarak kullanılabilir, ama bu durum birinin diğerinin yerine kullanılmayacağı anlamına gelmez.

“Somebody” Kullanımı

🇺🇸 Somebody call the police!
🇹🇷 Birisi polisi arasın!
🇺🇸 I think somebody is following me.
🇹🇷 Sanırım birisi beni takip ediyor.
🇺🇸 Somebody left their phone here.
🇹🇷 Birisi telefonunu burada unutmuş.
🇺🇸 There must be somebody who knows the truth.
🇹🇷 Gerçeği bilen birisi olmalı.
🇺🇸 Can somebody help me carry this?
🇹🇷 Biri bunu taşımama yardım edebilir mi?

“Someone” Kullanımı

🇺🇸 I need someone to talk to.
🇹🇷 Konuşabileceğim birine ihtiyacım var.
🇺🇸 Has someone taken my book?
🇹🇷 Birisi kitabımı almış mı?
🇺🇸 Someone should clean this mess.
🇹🇷 Birinin bu dağınıklığı temizlemesi gerek.
🇺🇸 There’s someone at the door.
🇹🇷 Kapıda birisi var.
🇺🇸 I believe someone here knows the answer.
🇹🇷 Burada birisinin cevabı bildiğine inanıyorum.

Özetle, iki kelime arasındaki fark büyük ölçüde stilistik veya tonaldır ve anlam açısından bir farkları yoktur. Her iki kelime de aynı bağlamda genellikle eş anlamlı olarak kullanılabilir.

Ancak, “someone” ve “somebody” arasındaki stilistik ve tonal farklardan dolayı, bazı bağlamlarda biri diğerine göre daha yaygın olabilir. Örneğin, resmi yazıda “someone” daha yaygın olarak kullanılırken, konuşma dilinde “somebody” daha yaygın olabilir.

“Somebody” ve “Someone” Arasındaki Fark yazısı ilk önce Evde İngilizce üzerinde ortaya çıktı.

“Do you mind … ?” İfadesi

Türkçe olarak “Sakıncası yoksa …?“, “Sakıncası var mı …?” gibi anlamlarda kullandığımız bu yapı, tabiri cazise nezaket timsali olmak istediğinizde kullanılmaktadır. Yani, bu ifadeyle bir şey yapmadan önce nezaketen izin isteyebilir veya bir şey yapmadan önce bunun rahatsızlık verip vermediğinizi sorabilirsiniz. Aşağıdaki örnekleri inceleyiniz:

🇺🇸 Do you mind if I’m sitting here?
🇹🇷 Buraya oturmamın sakıncası var mı?
🇺🇸 Do you mind turning down the music a bit?
🇹🇷 (Sakıncası yoksa) Müziğin sesini biraz kısabilir misiniz?
🇺🇸 Do you mind holding the door for me?
🇹🇷 (Rica etsem) Kapıyı tutar mısınız?
🇺🇸 Do you mind if I’m turning on the air conditioner?
🇹🇷 Klimayı açmamın bir sakıncası var mı?

Kısacası, “Do you mind if I sit here?” ifadesi, oturmak üzere olduğunuzda ve izin istediğinizde kullanılır. “Do you mind if I’m sitting here?” ifadesi ise, zaten oturmuşken ve oturduğunuz yerin uygun olup olmadığını sormak istediğinizde kullanılır. Her iki ifade de doğru ve yaygın kullanımlardır. “Do you mind if I sat here?” ifadesi ise, daha çok hipotetik veya kibar bir öneri ifade etmek için kullanılır ve genellikle bir şey yapmayı düşündüğünüzü, ancak henüz yapmadığınızı belirtir. Bu ifade biraz daha resmi veya kibar bir durumu ifade edebilir. Bu farklı kullanımlar, bağlam ve kullanım amacına göre seçim yapmanız gerektiğinde size yardımcı olacaktır.

Yukarıdaki örnekleri incelediğinizde ne kadar da kibar cümleler olduğu görülmektedir. Peki, bu şekilde sorulmuş sorulara nasıl cevap vermeliyiz?

“Do you mind” ifadesine verilen yanıtlar bazen İngilizce öğrenenler için kafa karıştırıcı olabilir çünkü olumlu bir yanıt, genellikle olumsuz bir anlam taşır. Zaten dikkat edersiniz, benzer bir mantık Türkçede de bulunmaktadır.

Bu tür sorulara, “yes” (evet) şeklinde bir cevap verirseniz ilgili şeyden rahatsız olduğunuzu ve kişinin o eylemi yapmamasını istersiniz. Buna karşılık “no” (hayır) şeklinde bir cevap verdiğinizde ise ilgili şeyden rahatsız olmadığınızı belirtirsiniz.

“Do you mind” ile sorulmuş bir soruya “mind” kelimesini kullanarak benzer bir kibarlıkta cevap verebiliriz. Bakınız:

• “No, I don’t mind.” – Hayır, sakıncası yok. (Rahatsız olmam)
• “Yes, I do mind.” – Evet, rahatsız olurum

“Do you mind if I…” ifadesinin ardından gelen fiilin “-ing” ekli ya da “simple past tense” şeklinde kullanılmasının her ikisi de yaygındır. Ancak, bu iki kullanımın anlamı biraz farklılık gösterir:

1. -ing Formu: “Do you mind if I am doing something?” şeklinde bir yapı, genellikle şu an yapılmakta olan veya yapılacak bir eylemi ifade eder. Örneğin, “Do you mind if I’m sitting here?” (Buraya oturursam sakıncası var mı?) şeklinde kullanımı doğru ve yaygındır.
2. Past Simple: “Do you mind if I did something?” yapısı ise, daha çok teklif veya öneri ifade ederken kullanılır. Bu durumda, eylemin gerçekleşip gerçekleşmeyeceği konusunda bir belirsizlik vardır. Örneğin, “Do you mind if I sat here?” (Buraya otursam sakıncası var mı?) şeklinde bir kullanım, öneri veya istek içeren durumlar için uygundur.

Ancak, pratikte bu kural her zaman kesin olarak uygulanmaz ve her iki kullanım da yaygındır. Genellikle anlam bağlamından doğru kullanımı anlamak mümkündür.

🇺🇸 Would you like tea or coffee? – I don’t mind, either is fine for me.
🇹🇷 Çay mı kahve mi istersiniz? – Fark etmez, ikisi de olur.
🇺🇸 Do you mind if we go to the movies tonight instead of tomorrow? – I don’t mind at all. Tonight works for me.
🇹🇷 Sinemaya yarın yerine bu akşam gitsek sorun olur mu? – Benim için fark etmez. Bu akşam benim için uygun.
🇺🇸 Which restaurant would you prefer? – I don’t mind. You choose!
🇹🇷 Hangi restoranı tercih edersiniz? – Benim için fark etmez. Sen seç!

Yukarıdaki sorulara alternatifleriyle beraber aşağıdaki gibi cevaplar da verebilirsiniz:

🇺🇸 Do you mind if I sit here? – Not at all, go ahead.
🇹🇷 Buraya oturmamın sakıncası var mı? – Hayır, oturabilirsiniz.
🇺🇸 Do you mind turning down the music a bit? – Of course, I’ll do it now.
🇹🇷 Müziğin sesini biraz kısabilir misiniz? – Tabii, hemen kısarım.
🇺🇸 Do you mind holding the door for me? – Not at all.
🇹🇷 Kapıyı tutar mısınız? – Elbette, buyrun.
🇺🇸 Do you mind if I sit here? – No, please have a seat.
🇹🇷 Buraya oturmamın bir sakıncası var mı? – Hayır, lütfen oturun.
🇺🇸 Do you mind if I turn on the air conditioner? – Go ahead, it’s hot today.
🇹🇷 Klimayı açmamın bir sakıncası var mı? – Hayır, açabilirsiniz. Bugün sıcak.

İngilizcede “Do you mind … ?” İfadesi Kullanımı yazısı ilk önce Evde İngilizce üzerinde ortaya çıktı.

İngilizcede “Collective Nouns”

Topluluk adları, aynı türe dahil birden çok varlığı anlatan, yapıca tekil, ancak anlam bakımından çoğul olan isimlere denir.

Ancak topluluk adları İngilizce kullanımları diğer dillerin çoğundan farklıdır. Zira tüm topluluk tek bir varlık olarak kastediliyorsa tekil bir fiil, gruba ait tüm bireyler kastediliyorsa çoğul bir fiil kullanılmalıdır. Örneğin:

🇺🇸 A majority of people don’t want a war.
🇺🇸 A majority of people doesn’t want a war.
🇹🇷 İnsanların çoğu savaş istemiyor.

Yukarıdaki örnekte “çoğunluğun” kendisini değil, halkı kastettiğimiz için “don’t” kullanmak zorundayız. Buna karşılık aşağıdaki örnekte ise, halkın içindeki bireyleri değil bizzat “çoğunluğun” kendisinden bahsediyoruz:

🇺🇸 A majority of people is, by definition, a part of the population containing at least 50% of it.
🇺🇸 A majority of people are, by definition, a part of the population containing at least 50% of it.
🇹🇷 İnsanların çoğunluğu, tanım gereği, nüfusun en az %50’sini içeren bir parçasıdır.

Aşağıdaki tabloda İngilizcede yaygın bir şekilde kullanılan topluluk adları derlenmiştir:

❗ Bununla birlikte, bir kurumu (department, parliament, vb.) ifade eden topluluk adından sonra çoğul fiil, İngiliz İngilizcesinde Amerikan İngilizcesine göre çok daha yaygın olarak kullanılmaktadır.

İngilizcede “Collective Nouns” (Topluluk Adları) yazısı ilk önce Evde İngilizce üzerinde ortaya çıktı.

“Reflexive Pronouns” Kullanımı

Dönüşlü zamirler, şahıs zamirlerine -self ve -selves ekleri getirilerek oluşturulmaktadır. Özellikle kendi kendimize yaptığımız işleri anlatmak için kullanıldığından anlam olarak Türkçeye de haliyle “kendi” olarak çevrilmektedir.

“Reflexive Pronouns” Hangi Durumlarda Kullanılır?

⭐ Öznenin yaptığı işten yine öznenin etkilendiğini anlatır:

🇺🇸 Anna blamed herself for the accident.
🇹🇷 Anna kaza için kendisini suçladı.
🇺🇸 I bought myself a good wallet.
🇹🇷 Kendime iyi bir cüzdan aldım.
🇺🇸 Diabetics give themselves insulin shots several times a day.
🇹🇷 Şeker hastaları günde birkaç kez kendilerine insülin iğnesi yaparlar.

⭐ Cümlede herhangi bir ögenin vurgulanmasını sağlarlar. Bu vurgu iki şekilde yapılır.

❗ İşi yapan ya da etkilenen özne vurgulanmak istenebilir. Bunu özneden hemen sonra dönüşlü zamir kullanarak yapabilir. Böylesi bir kullanımda “bizzat” şeklinde Türkçeye çevrilebilir.

🇺🇸 I myself am a stranger here.
🇹🇷 Ben (bizzat) kendim burada bir yabancıyım.
🇺🇸 My wife herself cooked the fish.
🇹🇷 Karım balığı bizzat kendisi pişirdi.
🇺🇸 Bill Gates himself could not have created a better software.
🇹🇷 Bizzat Bill Gates’in kendisi (bile) daha iyi bir yazılım yaratamazdı.

❗ Öznenin gösterilen işi bizzat kendi başına, başkasından yardım almaksızın yaptığı vurgulanır.

Özellikle by ilgeci ile beraber kullanıldığında (by + reflexive pronouns) kendi kendine, kendi başına anlamı sağlanmış olunur.

🇺🇸 The car drives by itself.
🇹🇷 Araba kendi kendine gidiyor.
🇺🇸 I cooked the dish by myself!
🇹🇷 Yemeği kendi başıma pişirdim!
🇺🇸 I don’t like eating by myself.
🇹🇷 Kendi başıma yemek yemeyi sevmiyorum.

❗ by + reflexive pronoun yapısı anlam olarak on + possessive adjective + own ile aynıdır.

🇺🇸 I played basketball by myself.
🇹🇷 Kendi kendime basketbol oynadım.
🇺🇸 I played basketball on my own.
🇹🇷 Kendi kendime basketbol oynadım.

“Reflexive Pronouns” Cümle İçinde Hangi Öğedir?

⭐ Vurgulama gösteren dönüşlü zamirler vurguladıkları ismin ardından kullanılabildiği gibi cümle sonunda da kullanılabilir.

🇺🇸 John saw himself Madonna.
🇹🇷 John, bizzat kendisi Madonna’yı gördü.
🇺🇸 John saw Madonna himself.
🇹🇷 John, bizzat kendisi Madonna’yı gördü.

❗ Dönüşlülük zamirleri özne olarak kullanılamazlar!

🇺🇸 Myself am going to the store.
🇺🇸 I am going to the store by myself.
🇹🇷 Tek başıma mağazaya gidiyorum.

İngilizcede Dönüşlü Zamirler (Reflexive Pronouns) yazısı ilk önce Evde İngilizce üzerinde ortaya çıktı.

İngilizcede Ettirgen Çatı

Türkçe dil bilgisinde ettirgen çatı, bir işin başkasına yaptırıldığını anlatmak için kullanılmaktadır. Aslında İngilizcede ettirgen çatı için özel bir yapı kullanılmamaktadır. Bunun yerine ettirgenlik, doğrudan doğruya ettirgenlik anlamı üstlenen birtakım fiillerle sağlanmaktadır.

Bu fiiller sırasıyla have, get, make ve let fiilleri olup cümleye kattıkları ettirgenlik anlamları birbirlerinden farklılıklar göstermektedir. Causatives yapısı have, get, make, let fiilleriyle aşağıdaki şekillerde kullanılır: 

1. have + someone + V₁
2. have + something + V₃
3. get + someone + to + V₁
4. get + something + V₃
5. make + someone + V₁
6. let + someone + V₁

❗ Yukarıdaki yapılar dikkatli incelendiğinde, eğer yardımcı fiiller kişi (someone) ile kullanılmışsa ana fiili V₁, şey ile (something) kullanılmışsa V₃ şeklinde olduğu görülmektedir.

“Have + Somebody + Do + Something” Yapısı

Have + someone + V₁ (Have somebody do something) yapısında have fiilinden sonra gelen şahsa, o şahsın doğal görevi olan bir şeyin yaptırıldığı anlatılır. Özellikle mesleği gereği bir işi yapan kişilere o işi yaptırtmak için bu yapı yaygın bir şekilde kullanılır.

🇺🇸 I’ll have the gardener plant trees.
🇹🇷 Bahçıvana ağaç diktireceğim.
🇺🇸 Have the driver bring the car round at 5.
🇹🇷 Şoföre arabayı saat 5’te getirt.
🇺🇸 Anna had the photographer take her photograph.
🇹🇷 Anna fotoğrafçıya fotoğrafını çektirdi.
🇺🇸 I had the barber cut my hair.
🇹🇷 Kuaföre saçımı kestirdim.

“Have/Get + Something Done” Yapısı

“Have + something + V₃” ile “get + something + V₃” yapısındaki have ve get fiillerinden sonra bir nesne getirilirse, işin yaptırtılacağı kişi belirtilmeden sadece ilgili işin yapılacağı anlatılır.

🇺🇸 He is going to have/get his car repaired.
🇹🇷 Arabasını tamir ettirecek
🇺🇸 Tom went to have/get his hair cut.
🇹🇷 Tom saçını kestirtmeye gitti.
🇺🇸 I should have/get my car cleaned.
🇹🇷 Arabamı temizletmem gerekiyor.
🇺🇸 I need to have the computer repaired.
🇹🇷 Bilgisayarı tamir ettirmem gerekiyor.

“Get + Somebody + to Do Something” Yapısı

Get + someone + to + V₁ yapısında get fiilinden sonra bir şahıs getirilirse, bir işin, o işi yapan kişinin ikna edilerek yapıldığını anlatır.

🇺🇸 I always get Tom to help me.
🇹🇷 Her zaman Tom’un bana yardım etmesini sağlarım.
🇺🇸 Jane couldn’t get her friend to do her homework.
🇹🇷 Jane, arkadaşına ödevini yaptırtamadı.
🇺🇸 I get my sister to make pasta yesterday.
🇹🇷 Dün kardeşime makarna yaptırdım.
🇺🇸 She got her husband to buy a car.
🇹🇷 Kocasını araba almaya ikna ettirdi.

Make + Somebody + Do Something Yapısı

Make + someone + V₁ yapısında make fiilinden sonra bir şahıs getirilirse, bir işin, o işi yapan kişiye zorla yaptırtıldığını anlatır.

🇺🇸 They made him tell everything.
🇹🇷 Ona her şeyi anlattırdılar.
🇺🇸 The officer made the soldiers fire at the dogs.
🇹🇷 Komutan, askerleri köpeklere ateş ettirdi.
🇺🇸 She made his husband leave the house.
🇹🇷 Kocasını evden uzaklaştırdı.
🇺🇸 He made his friend stay at home for dinner.
🇹🇷 Arkadaşını akşam yemeği için evde kalmaya zorladı.

“Let + Somebody + Do Something” Yapısı

Let + someone + V₁ yapısında let fiilinden sonra bir şahıs getirilirse, bir işin, o işi yapan kişiye izin verilerek yaptırtıldığını anlatılır.

🇺🇸 John never lets anybody else drive his car.
🇹🇷 John asla başka birinin arabasını kullanmasına izin vermez.
🇺🇸 Please let me stay and help you.
🇹🇷 Lütfen kalmama ve size yardım etmeme izin verin.
🇺🇸 He let me see her photograph.
🇹🇷 Fotoğrafını görmeme izin verdi.
🇺🇸 My mom let me invite my friend to the dinner.
🇹🇷 Annem arkadaşımı yemeğe davet etmeme izin verdi.

İngilizcede Ettirgen Çatı (Causative) yazısı ilk önce Evde İngilizce üzerinde ortaya çıktı.

İngilizcede Ortaçlar

Paticiples, sıfat cümleciklerinin kısaltılmış halidir. Haliyle çok çeşitli kısaltmalara olanak sağladığından ortaç öbekleri çeşitli görünümlere sahip olurlar. Bu değişikliklerin ortak noktası ise bir ismi nitelemesidir. Aşağıdaki örnek bir participles yapılışı gösterilmiştir:

The car was speeding. The car crashed into a truck.
The car which was speeding crashed into a truck.

“which was speeding” bir sıfat iç cümleciğidir. İngilizcede “relative pronoun” eğer “be“ tarafından izleniyorsa her ikisini birden atılma eğilimdedir.

The car which was speeding crashed into a truck.
The speeding car crashed into a truck.

Sıfat cümleciğinden which was kısmı atılınca geriye tek bir sözcük, yani speeding kalmıştır ve o da nitelenen ismin önüne getirilmiştir.

İşte speeding kelimesinin car isminde yaptığı gibi, fiiller ismi niteleyen bir sözcük işlevinde bulunduğunda “participle” olarak adlandırılır. Ayrıca belirtmek gerekir ki, bütün participle yapıları sıfat iç cümleciklerinin kısaltılmış şekilleridir.

Present Participle

Present participle, fiilin “-ing” eki almasıyla oluşturulur ve cümle içinde çeşitli durumlarda kullanılabilir. Bu durumlar alt başlıklar halinde derlenmiştir.

⭐ Sıfat olarak kullanılır.

🇺🇸 dripping taps
🇹🇷 damlayan musluklar
🇺🇸 rising prices
🇹🇷 artan fiyatlar

⭐ Have + subject + present participle kalıbında kullanılabilir.

🇺🇸 He will have us speaking English in 3 months.
🇹🇷 3 ay sonra bize İngilizceyi konuşturtacak.
🇺🇸 Don’t shout at the woman! You will have her crying.
🇹🇷 Kadına bağırma! Onu ağlatacaksın.

⭐ Coordinate clauses (and, but, yet vb. ile birleştirilen cümleler) yerine kullanılabilir.

🇺🇸 Tom went out of the school and hurried to the bus station.
🇺🇸 Angelina walked out of the room and slammed the door.

🇺🇸 Tom went out of the school, hurrying to the bus station.
🇹🇷 Tom, acele ederek, okuldan otobüs durağına çıktı.
🇺🇸 Angelina walked out of the room, slamming the door.
🇹🇷 Angelina kapıyı çarparak odadan çıktı.

⭐ “After”, “before”, “since”, “while”, “when” bağlaçlarının yerine kullanılabilir.

🇺🇸 Before Tom begins his project, he compile information.
🇺🇸 Since Angelina came from London, she has been living in Köln.

🇺🇸 Before beginning his project, Tom compile information.
🇹🇷 Tom projesine başlamadan önce bilgi derleyecek.
🇺🇸 Since caming from London, Angelina has been living in Köln.
🇹🇷 Angelina Londra’dan geldiğinden beri Köln’de yaşıyor.

⭐ Neden belirten zarf cümlecikleri yerine kullanılabilir.

🇺🇸 As we have no money, we can’t buy a new car.
🇺🇸 Since Angelina has been ill perhaps she will need help.

🇺🇸 Having no money, we can’t buy a new car.
🇹🇷 Paramız olmadığı için yeni bir araba alamıyoruz.
🇺🇸 Being ill, perhap Angelina will need help.
🇹🇷 Hasta olduğu için belki Angelina’nın yardıma ihtiyacı olacaktır.

⭐ Zıtlık belirten zarf cümlecikleri yerine kullanılabilir.

🇺🇸 Although we lack finance, we will go on our project.
🇺🇸 While I admit that there are problems, I don’t agree that they cannot solved.

🇺🇸 Although lacking finance, we will go on our project.
🇹🇷 Finansman eksikliğine rağmen projemize devam edeceğiz.
🇺🇸 While admitting that there are problems, I don’t agree that they cannot solved.
🇹🇷 Sorunların olduğunu kabul ederken, çözülemeyeceklerine katılmıyorum.

⭐ Koşul cümlecikleri yerine kullanılabilir.

Unless you take hasty action, you can’t get rid of these problems.
Unless you hurry up, you will miss the bus.

🇺🇸 Unless taking hasty action, you can’t get rid of these problems.
🇹🇷 Aceleci davranmadığınız sürece bu sorunlardan kurtulamazsınız.
🇺🇸 Unless hurrying up, you will miss the bus.
🇹🇷 Acele etmezseniz otobüsü kaçıracaksınız.

Perfect Participle

Perfect participle, having artı ilgili fiilin “V₃” olmasıyla oluşturulur ve cümle içinde çeşitli durumlarda kullanılabilir. Bu durumlar da benzer şekilde alt başlıklar halinde derlenmiştir.

⭐ Perfect paticiple yapısı, present perfect, past perfect ve simple past tense’in yerine kullanılabilir.

We have finished the project, so we will hand it to our teacher tomorrow.
Tom has been dismissed from the factory, he is looking for a job.

🇺🇸 Having finished the project, we will hand it to our teacher tomorrow.
🇹🇷 Projeyi bitirdikten sonra yarın öğretmenimize teslim edeceğiz.
🇺🇸 Having been dismissed from the factory, Tom is looking for a job.
🇹🇷 Fabrikadan atılan Tom iş arıyor.

Past Participle

Perfect participle, fiilin üçüncü halde (V₃) olmasıyla oluşturulur ve cümle içinde çeşitli durumlarda kullanılabilir.

⭐ Past paticiple yapısı, önünde hiçbir bağlaç kullanılmaksızın passive voice (edilgen çatı) yerine kullanılabilir.

🇺🇸 Viewed from a distance, the island of Gökçeada looked like a cloud.
🇹🇷 Uzaktan bakıldığında Gökçeada adası bir bulut gibi görünüyordu.
🇺🇸 Aroused by the crash, Anna leapt to her feet.
🇹🇷 Çarpmanın etkisiyle uyanan Anna ayağa fırladı.

İngilizcede Ortaçlar (Participles) yazısı ilk önce Evde İngilizce üzerinde ortaya çıktı.